Окоптан чыккан кадрлар: империя Татарстанга яңа «элита» үстерә
Казанда Украинага каршы Россия сугышында катнашкан һәм инде җирле советларда утыручы ветераннар өчен «Яшь депутат мәктәбе» ачылды. Бу сугышта меңләгән улын югалткан республика шул ук сугыштан үзенә җитәкчеләр ала. Моның исеме бар: хакимиятне милитаризацияләү.
КФУ мәйданчыгында Украинага каршы сугышта катнашкан җирле совет депутатлары өчен «Яшь депутат мәктәбе»нең беренче семинары узды. Анда егермегә якын кеше, шул исәптән «Батырлар. Татарстан геройлары» программасын тәмамлаучылар катнашты. Проектны республиканың Муниципаль берәмлекләр ассоциациясе башлап җибәргән, аны шәхсән Рөстәм Миңнеханов хуплаган, ә гамәлгә КФУның Югары дәүләт идарәсе мәктәбе ашыра. Дәүләт Советында бу проектны сугышта катнашучыларга ярдәм итүче республика программасының логик дәвамы дип атадылар. Бу бер тапкыр үткәрелгән чара гына түгел: июньнән башлап шул ук КФУ мәктәбе ветераннарны республика дәүләт хезмәтенә әзерләп, дәүләт идарәсе нигезләренә өйрәтә.
Сүз фронт тәҗрибәсе булган кеше депутат эшен башкалардан начаррак башкара дигәндә түгел. Мәсьәлә — аны кем һәм нинди билге буенча сайлап алуда. Монда мандат сайлаучы белән көрәштә генә алынмый: метрополия сугышында катнашу хакимияткә керү юлының бер өлешенә әверелә. Сугышны башлаган шул ук дәүләт бу кадр маршрутын да төзи һәм үзенә хезмәтне сәяси капиталга әйләндерә.
Чынлыкта нәрсә төзелә
Империя кадрлар маршрутын җыя: фронт → «геройлар» программасы → мандат → депутат мәктәбе → дәүләт хезмәте. Күрше илгә каршы сугышта катнашу Татарстанны идарә итү өчен рәсми квалификациягә әверелә. Туган җире Татарстан булган тугыз ярым меңнән артык кешенең һәлак булуы расланган республикада сугыш фаҗига буларак кына түгел, карьера юлындагы юл итеп тә рәсмиләштерелә башлый. Хакимиятне милитаризацияләү нәкъ шулай күренә: урамдагы танклар түгел, ә кадрлар бүлегендәге хәрби комиссариат.
Казан университеты ике йөз ел дәвамында Идел буена мәгърифәт таралган үзәкләрнең берсе булды. Хәзер аның мәйданчыгында сугышны хакимияткә әйләндерергә өйрәтәләр. Империя кулы җиткән һәр нәрсәне үз ихтыяҗына көйли: манараларны — сиреналарга, университетларны — лояль кадрлар җитештерү урынына.
Сүзләрне урлау
Программаның исеменә аерым тукталырга кирәк. «Батыр» — татар эпосыннан килгән сүз; халкыбыз гасырлар буе үз яклаучыларын һәм каһарманнарын шулай атаган. Хәзер бу сүз Россия сугышында катнашучылар өчен дәүләт программасында кулланыла. Безнең ресурсларны һәм кешеләрне генә түгел, үз сүзләребезнең сәяси мәгънәсен дә үзләштерәләр.
Бу кемнең сайлавы?
Безгә: ветераннарның сәясәткә килергә хокукы бар, дип каршы чыгарга мөмкиннәр. Әлбәттә бар — теләсә кайсы граждан кебек, сайлаулар аша. Әмма монда дәүләт махсус булдырган кадр механизмы да эшли: ул сугышта катнашуны алдагы сәяси һәм административ карьера өчен өстенлеккә әйләндерә.
Бәйсез Татарстанда хакимияткә юл Татарстан гражданнарына хезмәт итү һәм аларның ирекле сәяси сайлавы белән билгеләнергә тиеш — чит сугыш фронты һәм махсус дәүләт кадр программасы белән түгел. Әлегә исә бу мәктәп җәмәгать хакимиятен киңрәк милитаризацияләүнең бер өлеше булып кала.