Сөргендәге Бәйсез Татарстан ХөкүмәтеРәсми сайт
Яңалыкларга кайту
Аналитика һәм комментарийлар

Рекордлы бензинлы нефть республикасы: бер елда +25,4%

Автор
Сөргендәге Бәйсез Татарстан Хөкүмәте

Татарстан нефть чыгара, аны ике заводта эшкәртә һәм шул заводларга һөҗүмнәр дә күрә. Ә ягулык бер елда 25,4%ка кыйммәтләнгән — күзәтүләр тарихында рекорд. Ресурс синеке булып та, аның белән идарә итү хакимияте синдә булмаса, бу милекнең бәясе юк. Колония төшенчәсе нәкъ шул.

Рөстәм Миңнеханов һәм Дмитрий Медведев ТАНЕКО нефть эшкәртү комплексы хезмәткәрләре белән, 2010 елның 26 октябре. Архив фото: Kremlin.ru / Wikimedia Commons, CC BY 4.0

Көннең истә калдырырлык саны: Татарстанда мотор ягулыгы бер ел эчендә 25,4%ка, ә июльнең үзендә 4,72%ка кыйммәтләнгән. Бу азык-төлек булмаган товарлар арасында иң зур үсеш һәм күзәтүләр алып барылган чордагы максимум. Республикада еллык инфляция — 7,3%, ул Идел буе федераль округыннан (6,41%) да, Россия буенча күрсәткечтән (5,98%) дә югары.

Сәбәпне Милли банк үзе атый: НПЗларда ремонт аркасында нефть продуктлары җитештерү кимү югары җәйге ихтыяҗ белән туры килгән. Рәсми формулировкада «һөҗүмнәр» сүзе юк, гәрчә августта Түбән Кама нефть төененә ике тапкыр һөҗүм ителгән булса да.

Каршы дәлилне шунда ук ябыйк

Безгә каршы әйтәчәкләр, һәм бу гадел булачак: абсолют саннарда Татарстанда бензин округ һәм ил буенча уртача бәядән арзанрак. Өстәвенә, Милли банк монда ягулыкның ни өчен Россия буенчага караганда акрынрак кыйммәтләнүен турыдан-туры аңлатты: республикада тәэмин итүне бүлеп, бәяләрне йомшарта ала торган эре вертикаль интеграцияләнгән компанияләрнең күп ягулык салу станцияләре бар.

Кабул итәбез — һәм кире борабыз. Татарстанда күпчелек төбәкләрдә булмаган бар нәрсә бар: үз нефте, ике НПЗ, үз ягулык салу челтәре булган «Татнефть», скважинадан колонкага кадәр вертикаль интеграция. Шушы бөтен өстенлекләр җыелмасы белән дә республика ундүрт елда ягулык бәясенең рекордлы үсешен һәм Россия буенча уртачадан югары инфляцияне ала.

Мәсьәләнең асылы шунда. Сүз татарстанлыларның башкалардан күбрәк түләве турында түгел. Сүз нефтькә ия булу аларга бернәрсә дә бирмәве турында. Бәяләрдән дә, дроннардан да яклау юк.

Безнең хокук кайда бетә

Экспорт пошлиналары һәм тыюлар — Мәскәү. Демпфер механизмы һәм акцизлар — Мәскәү. Файдалы казылмалар чыгару салымы — Мәскәү. НПЗлар янган сугыш турында карар — Мәскәү. Республиканың үз ягулык салу станциясендәге бәя белән тәмамлана торган чылбырда бер генә рычагы да юк.

Шул ук вакытта торак-коммуналь хезмәтләр бер елда 22,11%ка, шикәр бер айда 7,64%ка кыйммәтләнгән. Нефтьле җирдә яшәүче кешеләр счетларны башка шәһәрдә билгеләнгән кагыйдәләр буенча түли.

Суверенитет нәрсәне үзгәртә

Бәйсез Татарстан дөнья нефть бәяләрен юкка чыгармаячак иде — без андый вәгъдәләр бирмибез. Ул бер нәрсәне үзгәртер иде: ресурс хуҗасы аннан кергән керемнәр белән дә идарә итәр иде. Чыгару һәм эшкәртүдән салымнар Казан бюджетын формалаштырыр, чит хәрби сметага транзит булып китмәс иде. Ягулык сәясәте мең чакрым еракта сугышучы армия ихтыяҗлары өчен түгел, республика гражданнары өчен язылыр иде.

Нефть бездә инде йөз ел бар. Җитмәгәне — үз дәүләтебез.

Чыганаклар:
KazanFirst, 21 август 2026
«Про Казань», 20 август 2026
«Татар-информ», 17 июль 2026: ТР Милли банкы аңлатмасы
ТНВ, 23 июль 2026: бәяләр Идел буе федераль округы һәм Россия буенча уртачадан түбән