Сөргендәге Бәйсез Татарстан ХөкүмәтеРәсми сайт

Безнең турында

Миссия һәм күзаллау

Зилант һәйкәле, артта Казан Кремле диварлары һәм Кол Шәриф мәчете.
Зилант · Казан

Максат

Миссия

Безнең миссия — бәйсез Татарстан идеясенең тотрыклы сәяси һәм халыкара вәкиллеген булдыру: республиканың киләчәге турында карарларны аның гражданнары кабул итә торган, татар теле белән мәдәнияте тулы үсеш өчен шартларга ия булган, кеше хокуклары һәм гражданнар тигезлеге милләткә, телгә яки чыгышка бәйле булмаган дәүләт төзү.

Күзаллау

Без Татарстанның киләчәген дөньяга һәм күршеләренә ачык демократик гражданлык дәүләте буларак күзаллыйбыз. Безнең өчен бәйсезлек — аерылып яшәү түгел, ә эчке һәм тышкы сәясәтне мөстәкыйль билгеләү, милли үзенчәлекне яклау, хокук институтларын төзү һәм башка дәүләтләр һәм халыклар белән тигезлек нигезендә мөнәсәбәтләр үстерү мөмкинлеге.

Институциональ эш

Эшчәнлек юнәлешләре

01.

Халыкара вәкиллек

Татарстаннан читтә дәүләт институтлары, сәясәтчеләр, белгечләр, иҗтимагый оешмалар һәм милли хәрәкәтләр белән элемтәләрне үстерү.

02.

Кеше хокуклары һәм сәяси репрессияләр

Эзәрлекләүләрне документлаштыру, сәяси тоткыннарны яклау һәм кеше хокуклары бозылуга халыкара игътибар җәлеп итү.

03.

Дәүләт үзбилгеләнүе

Татарстанның киләчәгенә кагылышлы сәяси, хокукый һәм институциональ мәсьәләләрне эшләү һәм ачык фикер алышу.

04.

Татар теле, мәдәнияте һәм тарихи хәтер

Татар телен һәм мәдәни мирасын яклау, шулай ук татар тарихының мөһим вакыйгалары турындагы хәтерне саклау.

05.

Деколонизация һәм халыклар хезмәттәшлеге

Идел-Урал һәм башка төбәкләр халыклары хәрәкәтләре белән үзбилгеләнү, иминлек һәм дәүләтләр белән җәмгыятьләр арасындагы киләчәк мөнәсәбәтләр турында диалог.

06.

Документлар һәм ачык мәгълүмат

Рәсми белдерүләр, документлар, тикшеренүләр, халыкара мөрәҗәгатьләр һәм Хөкүмәт материалларының ачык архивын булдыру.

Безнең турында

Сөргендәге Бәйсез Татарстан Хөкүмәте — Татарстанның дәүләт үзбилгеләнүен һәм бәйсезлеген яклаучыларны тәкъдим итүче һәм Россия Федерациясеннән читтә эшчәнлек алып баручы сәяси һәм иҗтимагый структура.

Хөкүмәт эшчәнлеге халыкара вәкиллекне һәм ачык дипломатияне, белдерүләр һәм документлар әзерләүне, татарларның һәм башка җирле халыкларның хокукларын яклауны, сәяси репрессияләрне яктыртуны, тарихи хәтерне саклауны һәм демократик, милли һәм хокук яклау хәрәкәтләре белән хезмәттәшлекне үстерүне үз эченә ала.

Без Татарстанның киләчәге мәсьәләсен дәүләт статусы мәсьәләсе итеп кенә карамыйбыз. Бу — җәмгыятьнең сәяси карарларны мөстәкыйль кабул итә, телен, мәдәниятен һәм тарихи хәтерен саклый һәм үз киләчәге өчен җавап бирә алу сәләте турында мәсьәлә.

Хөкүмәт каравында һәм җәмәгать фикер алышуында булган 2026 елгы программа проекты бу кыйммәтләрне гражданлык, демократик күчеш, конституцион институтлар, тел сәясәте, байлыклар белән хисаплы идарә итү, социаль гарантияләр һәм халыкара хезмәттәшлек өчен тәкъдим ителгән нигезгә әйләндерә. Бу кабул ителгән конституция дә, соңгы закон да түгел: проектның үзенә күрә, ахыргы легитимлык сайланган Оештыру җыенына һәм референдум аша халыкка тиеш.

Татар халкы Милли Мәҗлесе әгъзаларының аклы-каралы төркем фотосурәте.
Татар халкының Милли Мәҗлесе

Институциональ тарих

2008 елның 20 декабре: Сөргендәге Хөкүмәтнең төзелүе

2008 елның 20 декабрендә татар халкы Милли Мәҗлесенең махсус утырышында Татарстанның Бәйсезлек декларациясе кабул ителде; аның нигезләмәләренең берсе татар халкы мәнфәгатьләрен яклау өчен Сөргендәге Татарстан Хөкүмәтен төзүне күздә тотты. Милли Мәҗлес белән бу тарихи бәйләнеш Хөкүмәтнең институциональ тарихының мөһим өлеше булып тора.

1990 еллар башындагы ачык митингта катнашучылар Татарстан суверенитетын яклаган шигарь тота.
Татарстан суверенитеты хәрәкәте · 1990 еллар башы

Тарихи нигезләр

1990–1992: суверенитет һәм халык ихтыяры

1990 елның 30 августында Татарстан АССР Югары Советы Татарстан Совет Социалистик Республикасының дәүләт суверенитеты турында Декларация кабул итте. Декларация республиканың дәүләт суверенитетын игълан итте һәм 1990 еллар башындагы төп сәяси-хокукый этапларның берсе булды.

Татарстанның дәүләт үзбилгеләнүе өчен хәзерге хәрәкәт тирән тарихи нигезләргә ия. 1990 еллар башында, Советлар Союзы таркалу шартларында, суверенитет мәсьәләсе республикада киң иҗтимагый һәм сәяси фикер алышу темасына әверелде.

1992 елның 6 ноябрендә Татарстан Республикасы Конституциясе кабул ителде; ул яңа сәяси шартларда республиканың дәүләт төзелешенең төп нигезләрен беркетте.

1992 елның 21 мартында Татарстан гражданнары республиканың дәүләт статусы турында референдумда катнашты. Бәйсезлек хәрәкәте өчен бу референдум Татарстанның хәзерге сәяси тарихындагы мөһим нокта һәм республика халкының турыдан-туры ихтыяр белдерү үрнәге булып кала.

Бәйсез Татарстанның сөргендәге хөкүмәте бу чор документларын, фотосурәтләрен һәм шаһитлыкларын саклауны Татарстанның тарихи хәтеренең һәм ачык архивының мөһим өлеше дип саный.

Демократик киләчәк

Ирекле Татарстанның киләчәге өчен төп принциплар

Бу принциплар, безнең карашыбызча, киләчәктәге демократик Татарстан төзелергә тиешле сәяси һәм гражданлык нигезләрен гомумиләштерә.

Демократик үзидарә

Татарстанның киләчәге турында сәяси карарларны аның гражданнары кабул итәргә тиеш.

Хокуклар һәм гражданнар тигезлеге

Кеше хокуклары һәм тигезлек милләткә, телгә яки чыгышка бәйле булмаска тиеш.

Тел һәм тарихи хәтер

Татар теленә, мәдәни мираска, документаль архивка һәм тарихи хәтергә тотрыклы ачык институтлар кирәк.

Халык мандатына нигезләнгән демократик күчеш

Теләсә кайсы күчеш хакимиятенең вәкаләтләре чикләнгән, эш графигы ачык, сайлаулар ирекле, ә мандаты халык кабул иткән конституциядән соң төгәл тәмамланырга тиеш.

Хисаплы институтлар һәм байлыклар

Бәйсез судлар, ачык аудит, үтә күренмәле бюджетлар, җирле үзидарә һәм һәр кешегә аерым хокукый процедура хисапсыз хакимиятнең яңадан туплануына юл куймаска тиеш.

Милли яңарыш һәм социаль җаваплылык

Татар телен һәм мәдәниятен торгызу азчылыкларны яклау, мәгариф, сәламәтлек саклау һәм һәр яшәүчегә мөмкинлекләрне киңәйтүче сәясәт белән бергә барырга тиеш.