Империя пенсионерга һәм җырга каршы: ФСБ Бөгелмәдә режим өчен «куркыныч» тапты
Йөз утыз елдан артык тарихы булган җыр өчен җинаять эше. Пенсионерлардан һәм XIX гасыр көйләреннән курыккан дәүләт — көч түгел. Бу диагноз. Һәм Татарстан китәргә тиеш булган системага хөкем.
Йөз утыз елдан артык тарихы булган җыр өчен җинаять эше. Пенсионерлардан һәм XIX гасыр көйләреннән курыккан дәүләт — көч түгел. Бу диагноз. Һәм Татарстан китәргә тиеш булган системага хөкем.
Бөгелмәдә яшәүче 63 яшьлек Ирина Задавина үзенә карата РФ Җинаять кодексының 280 нче маддәсе 2 нче өлеше — «экстремистик эшчәнлеккә ачык чакырулар» буенча җинаять эше кузгатылуын хәбәр итте. 11 августта — фатирда тентү, аннары Казандагы ФСБ идарәсендә сорау алу, берничә сәгатьтән соң аны җибәргәннәр. Аның сүзләренчә, сәбәп — XIX гасыр ахырындагы революцион «Варшавянка» җыры, ул аны 2024 елда ук «ВКонтакте» битенә урнаштырган. Задавинаның видео мөрәҗәгатен «ИРЕК | Татарстан» каналы бастырды, нечкәлекләрне Радио Свобода җиткерде.
Без Задавинаның үзенең ачык белдерүенә таянабыз — тикшерү карарын, әлбәттә, безгә беркем дә күрсәтмәде. Әмма рәсем авыртуга кадәр таныш: Татарстан кешесенең фатир ишеге тагын тыштан ачылды.
Дәүләт үзенең саундтрегыннан курыкты
Мондагы тарихи ирония колак ярырлык. «Варшавянка»ны совет дәүләтен төзүчеләр җырлаган. Аны совет мәктәпләрендә өйрәткәннәр, аның астында дәүләт киносы төшерелгән, аны дистә еллар дәүләт радиосы яңгыраткан. Хәзер шул ук системаның варислары 63 яшьлек хатынның өенә ул бу җырны искә төшергән өчен тентү белән килә. Империя үзенең фонотекасын да «экстремизм» дип атар дәрәҗәгә җитте.
Казанга беркемне дә якларга рөхсәт ителми
280 нче маддә — федераль. ФСБ — федераль. Татарстанның үз җинаять юрисдикциясе дә, республика кешесе белән Мәскәүнең репрессив машинасы арасына баса алырлык судлары да юк. Казан Ирина Задавинаны яклый алмый. Казанга, гомумән, беркемне дә якларга рөхсәт ителми.
Безгә: бу аерым очрак, урыннардагы «перегиб», диярләр. Юк. Бу — штат режимында эшли торган система. Ул Татарстандагы һәр кеше — активисттан алып пенсионерга кадәр — белсен өчен төзелгән: пост, җыр, хәтер өчен һәркемнең ишеген шакырга мөмкиннәр.
Колония белән республика арасындагы аерма
Чит репрессив машинадан бердәнбер ышанычлы яклау — үз дәүләтең. Үз хокукы һәм үз суды булган бәйсез Татарстан — җыр өчен өйгә тентү белән килми торган ил. Колония белән республика арасындагы аерма менә шул.