Россиядә «ВАТАНЧЫ»ны экстремистик оешма дип таныдылар. Лондонда хәрәкәт Сөргендәге Хөкүмәт белән килешү имзалады

2026 елның 13 сентябрендә Лондонда «ВАТАНЧЫ» хәрәкәте һәм Сөргендәге Бәйсез Татарстан Хөкүмәте хезмәттәшлек турында килешү имзалады. Хәрәкәт исеменнән документны аның Бөекбританиядәге вәкиле Алмаз Гобәйдуллин, Хөкүмәт исеменнән премьер-министр Рәфис Кашапов имзалады.

Килешүгә кадәр нәрсә булды

2026 елның 23 мартында Казанның Вахитов районы суды VATANÇI (ВАТАНЧИ, ВАТАНЧЫ, «Патриот») иҗтимагый берләшмәсен экстремистик оешма дип таныды. 28 майда хәрәкәт Россиянең экстремистик оешмалар федераль исемлегенә кертелде.

«Сова» тикшеренү үзәге бәян иткән суд карарына күрә, суд башка хәлләр белән беррәттән «ВАТАНЧЫ»ның Сөргендәге Бәйсез Татарстан Хөкүмәте, Бөтентатар иҗтимагый үзәге һәм татар милли хәрәкәтенең башка оешмалары белән хезмәттәшлеген дә телгә алган.

Шулай итеп, яклар 13 сентябрьдә аерым килешү белән рәсмиләштергән хезмәттәшлек хәрәкәтне тыю белән тәмамланган Россия суды эшенең нигезләү өлешендә моңа кадәр үк телгә алынган иде. Хәзер бу хезмәттәшлек рәсми һәм ачык формат алды.

«Безне яз көне экстремистлар дип игълан иттеләр. Нәрсә өчен — бер-беребез белән сөйләшкән һәм үз халкыбыз турында сүз алып барган өчен. Монда, чит илдә, моның өчен миңа берни дә булмаячак. Әмма өйдә калганнарга моның нәрсә бәрабәренә төшүен мин яхшы аңлыйм. Шуңа күрә без мондый документларны ачыктан-ачык имзалыйбыз — безнең беркая да югалмавыбыз күренсен өчен».

Алмаз Гобәйдуллин, «ВАТАНЧЫ» хәрәкәтенең Бөекбританиядәге вәкиле

Бу килешү нәрсә өчен кирәк

Яклар Татарстан бәйсезлеге өчен көрәштә, татар халкының хокукларын яклауда һәм милли үзенчәлекне саклауда көчләрне берләштерергә ниятләүләрен белдерде. Килешү уртак сәяси һәм иҗтимагый эш, шулай ук халыкара мәйданнарда татар халкы мәнфәгатьләрен тәкъдим итү өчен нигез булдыра.

«ВАТАНЧЫ» өчен килешү Сөргендәге Хөкүмәт белән хезмәттәшлекне рәсмиләштерә. Хөкүмәт өчен исә ул чит илләрдә даими эш алып барыла торган татар оешмалары даирәсен киңәйтә.

«Татар оешмаларын экстремистик дип игълан итеп, Мәскәү бер максатны күздә тота — безне таркату, һәркемне үз проблемасы белән ялгыз калдыру. Без киресен эшлибез. Сөргендәге Хөкүмәт татар халкының республика эчендә тыелган вәкиллеген читтә булдыру өчен яши. Бу эшкә кушылган һәр оешма безнең тавышны көчәйтә. Бу символик адым түгел, ә гамәли зарурлык».

Рәфис Кашапов, Сөргендәге Бәйсез Татарстан Хөкүмәте премьер-министры

Контекст

Сөргендәге Бәйсез Татарстан Хөкүмәте үзенең институциональ тарихын 2008 елдан алып бара: шул елда татар милли хәрәкәте һәм Милли Мәҗлес вәкилләре сөргендәге хөкүмәт төзеде. Бүген ул Россиядән читтә Татарстанның дәүләт үзбилгеләнүен һәм бәйсезлеген яклаучы сәяси һәм иҗтимагый институт буларак эшли.

Чыганак: «Сова» тикшеренү үзәге — суд карары һәм хәрәкәтнең федераль исемлеккә кертелүе турында.