Татарстан бәйсезлеге хәрәкәте Төркиядән эшли аламы?
Язма Нәфис Кашаповка иҗтимагый эшчәнлекне Төркиядән алып бару тәкъдиме турында хәбәр итә һәм илнең хәрәкәтнең халыкара эшендәге мөмкин ролен карый.
Татарстан бәйсезлеге өчен хәрәкәт үз эшчәнлеген Төркиядән алып барачакмы?
Татарстанның мөстәкыйль хөкүмәтенең сөргендәге премьер-министры Рәфис Кашапов үзенең туганы, сөргендәге хөкүмәт премьер-министры урынбасары Нәфис Кашаповка Төркиядән җәмәгать эшчәнлеген алып барырга тәкъдим ителгәнен хәбәр итте. Кашаповның белдерүләре яңадан Төркиянең якын арада бәйсезлек өчен татар хәрәкәтенең халыкара эшчәнлегенең күренеклерак үзәге була аламы дигән сорауны куйды.
Рәфис Кашапов сүзләренчә, Нәфис Кашаповка Төркиядә иҗтимагый эшчәнлек алып бару өчен төрки дөньясы мәсьәләләре белән шөгыльләнүче оешмалар белән хезмәттәшлек итеп яшәү һәм финанс ярдәме тәкъдим иттеләр. Шул ук вакытта яклар Төркия хакимиятеннән иминлек гарантияләрен көтәләр, һәм бу шарт үтәлгәч кенә эш башлана ала.
Предложение ике атна элек килгән .
Рәфис Кашапов хәбәр иткәнчә, якынча ике атна элек Нәфис Кашапов Төркиядән җирле төрки дөнья оешмалары белән бергә җәмәгать эшчәнлеген оештырырга тәкъдим алды. Предложение кысаларында аңа шулай ук торак һәм матди ярдәм вәгъдә ителгән.
Бу белдерүдән соң, Кашапов билгеләп үткәнчә, алар Төркиядәге татар диаспорасыннан да, Төркия җәмәгатьчелегеннән дә ярдәм сүзләрен алдылар. Аның сүзләренчә, Төркиядә аларның инде күп еллар дәвамында якынча 200 кешедән торган түгәрәге бар, аның составына татар милли хәрәкәте активистлары, эшмәкәрләр, спортчылар, мәдәният эшлеклеләре, журналистлар һәм дин эшлеклеләре керә.
Төркия белән күпьеллык элемтәләр
Рәфис Кашапов аларның Төркия белән мөнәсәбәтләренең күптәнге тарихы булуын ассызыклады. Ул күп еллар төрки дөньясының танылган эшлеклесе, галим һәм язучы Туран Язган белән хезмәттәшлек иткәне турында сөйләде.
Кашапов сүзләренчә, Төрки дөньясын өйрәнү фондына нигез салучы һәм рәисе Туран Язган төрки дөньясында мәгариф, мәдәни һәм сәнгать проектларын гамәлгә ашыруда мөһим роль уйный. Аның ярдәме белән төрки телле илләрдә һәм Россиядә күпсанлы төрки лицейлар ачылган. Кашаповлар, алар әйтүенчә, төрле төбәкләрдән Язганга мөрәҗәгатьләр җибәреп, Россиядә төрки лицейлар ачуга ярдәм итә.
Рәфис Кашапов ул чорны "төрек халыклары өчен алтын вакыт" дип атый, әмма Владимир Путин хакимияткә килгәч, Русиядәге төрки мәгариф учреждениеләре ябылганын белдерә. Сәбәбе ул Русия хакимиятләренең пантюркизмның таралуына юл куймавы дип атады.
Моннан тыш, Кашапов билгеләп үткәнчә, Туран Язган Россиядә яшәүче төрки халыкларның проблемалары төрки җәмгыятькә билгеле булуына ярдәм иткән. Аның сүзләренчә, татар һәм башка төрки халыкларның күп кенә вәкилләре Төркиягә килә, сәясәтчеләр белән очраша, телетапшыруларда катнаша һәм массакүләм мәгълүмат чараларына интервью бирә.
Борис Манчоның Яр Чаллындәге концерты
Төркия белән Татарстан арасындагы мәдәни бәйләнешләрнең якты мисалларының берсе итеп төрки җырчы Барыш Манчо чыгышын Рәфис Кашапов атады.
Аның сүзләренчә, үз вакытында нәкъ менә алар Барис Манчоны Яр Челнәсенә чакырган. Сара Садыйкова исемендәге концерт залында узган концерт тулы аншлаг вакытында узды - буш урыннар булмады. Кашапов бу вакыйганы "Татарстанның төрки халыклары өчен зур бәйрәм" дип атады.
Концерттан соң Барыш Манчо, аның музыкаль коллективы һәм Төркиядән килгән кунаклар Кашаповлар гаиләсе йортына килделәр.
Корылык гарантияләре көтелә
Рәфис Кашапов билгеләп үткәнчә, Нәфис Кашаповның Төркиядәге эшчәнлеге мәсьәләсе әлегә төгәл хәл ителмәгән. Аның сүзләренчә, Төркия хакимияте кирәкле иминлек гарантияләрен бирсә, Нәфис Кашапов Төркиядә төрки дөньясы оешмалары белән бергә иҗтимагый эшчәнлек алып бара алачак.
"Төркия бердәмлегеме, әллә икътисади мәнфәгатьләрме?"
Үз белдерүендә Кашапов шулай ук Төркия белән Русия арасындагы икътисади мөнәсәбәтләр темасына да тукталды.
Ике ил арасындагы товар әйләнеше миллиардлаган доллар тәшкил итә, дип искәртеп, ул сәяси карарларга икътисади мәнфәгатьләрнең йогынтысына игътибар итте һәм сорау бирде:
"Нәрсә мөһимрәк: төрки бердәмлегеме, әллә акчамы?"
Шул ук вакытта Кашапов, куркынычсызлык мәсьәләләре бик актуаль булып кала, дип билгеләп үтте. Ул Истанбулда "Дагестан иртәсе" Telegram һәм YouTube проектларына нигез салучы Абакар Абакаровның үтерелүен искә төшерде. Аның сүзләренчә, мондый очраклар Төркиядә булды инде, шуңа күрә иминлекне тәэмин итү беренче чиратта бурыч булып тора.
Төркия яңа үзәк булырмы?
Рәфис Кашаповның белдерүләре Төркия Бәйсез Татарстанның сөргендәге хөкүмәтенең халыкара эшчәнлегенең төп үзәкләренең берсе була аламы, юкмы дигән фикер алышуны кабатлады. Әмма Нәфис Кашаповның Төркиягә күченүе һәм илдә эш башлавы турында рәсми карар әлегә игълан ителмәгән.
Мәкаләнең төп нөсхәсе төрек телендә: habernida.com сайтындагы чыганак →